Coraz bardziej odczuwalna obecność nowych technologii w naszym życiu codziennym, wzrastający społeczny „popyt na bezpieczeństwo” oraz coraz głębsza ingerencja instytucji publicznych w sferę prywatności obywateli generują nowe wyzwania, szczególnie z punktu widzenia prawa i polityki społecznej.

Obserwujemy mnożenie się w szybkim tempie baz danych – tworzonych i na potrzeby publiczne i dla celów komercyjnych – oraz intensywną współpracę pomiędzy bardzo różnymi podmiotami w celu wymiany i analizy gromadzonych informacji.

Powszechne staje się również użycie zaawansowanych technologii nadzoru, takich jak nadzór wideo, monitoring przepływów finansowych czy zachowań użytkowników Internetu. Poziom wiedzy społeczeństwa na temat tych zjawisk i świadomość związanych z nimi zagrożeń nie odpowiada ich skali i znaczeniu.

Przekonanie, że gromadzenie przetwarzanie danych stało sie niezbednym elementem współczesnego modelu życia i wpisane zostało w dominujący dyskurs publiczny. Również większość polskiego społeczeństwa wydaje się przyjmować to twierdzenie bez większych zastrzeżeń. W naszym przekonaniu podstawowym problemem jest brak poważnej, merytorycznej debaty publicznej na temat prawnych i społecznych aspektów funkcjonowania społeczeństwa nadzorowanego. Nie wypracowano regulacji prawnych, które chroniłyby fundamentalne wartości w zderzeniu z coraz powszechniejsza praktyka wykorzystywania technologii do celów nadzoru. Nie ma również w Polsce organizacji, która zajmowałaby się tą problematyką w sposób konsekwentny i wielo-płaszczyznowy. Fundacja Panoptykon powstała, żeby wypełnić te lukę.