orzecznictwo

05.04.2012

Dziennikarz Gazety Wyborczej Bogdan Wróblewski pozwał Centralne Biuro Antykorupcyjne w związku z nieuzasadnionym pobieraniem jego danych telekomunikacyjnych. Miało to naruszyć jego dobra osobiste. Proces ma charakter precedensowy, bowiem jeszcze żaden dziennikarz nie próbował dochodzić w takim przypadku swoich praw przed sądem cywilnym. Dlatego postanowiliśmy przedstawić sądowi naszą opinię w tej sprawie.

02.04.2012

Co to jest retencja danych?

Retencja danych to rutynowe zatrzymywanie przez operatorów informacji o tym, kto, z kim i kiedy łączył się (lub próbował połączyć) za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Zgodnie z Prawem telekomunikacyjnym operatorzy mają obowiązek przechowywać te dane przez 2 lata w celach związanych z bezpieczeństwem publicznym i udostępniać je uprawnionym instytucjom. Ten obowiązek wynika z przepisów Unii Europejskiej, a konkretnie dyrektywy 2006/24/WE o retencji danych telekomunikacyjnych.

20.03.2012

Wykazy połączeń telefonicznych są chronione tajemnicą dziennikarską – wynika z wczorajszego orzeczenia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa. Postanowienie jest rezultatem zażalenia na działania prokuratury wojskowej w Poznaniu, złożonego przez dziennikarzy Macieja Dudę (TVN24.pl) i Cezary Gmyza („Rzeczpospolita”). W 2011 roku prokuratura, badając przecieki ze śledztwa smoleńskiego, wydała postanowienia o sprawdzeniu ich połączeń telefonicznych i SMS-ów.

20.03.2012

Na wniosek Rzecznik Praw Obywatelskich Trybunał Konstytucyjny zbada zgodność z Konstytucją ustaw, które pozwalają służbom na masowe korzystanie z danych telekomunikacyjnych, w tym billingów. Sprawa jest naprawdę ważna, postanowiliśmy więc przedstawić Trybunałowi nasze stanowisko w tej sprawie.

Niemal nieograniczony dostęp do danych telekomunikacyjnych ma długa lista służb, w tym: policja, Straż Graniczna, kontrola skarbowa, Żandarmeria Wojskowa, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralne Biuro Antykorupcyjne. Do tego dochodzą sądy i prokuratura. Dane statystyczne wskazują, że bardzo chętnie sięgają one po te - 2010 r. aż 1,4 mln razy!

02.02.2012

Ustawa o systemie informacji oświatowej została ponownie skierowana do Trybunału Konstytucyjnego w celu stwierdzenia niezgodności z Konstytucją.

PANOPTYKON przez wiele miesięcy działał na rzecz przyjęcia przepisów, które odpowiednio chroniłyby prywatność dzieci. Niestety uchwalona w zeszłym roku ustawa o systemie informacji oświatowej stwarza szereg zagrożeń. Przewiduje bowiem gromadzenie w jednej, centralnej bazie danych bardzo długiej listy szczegółowych informacji dotyczących wszystkich przedszkolaków i uczniów. Narusza to gwarantowane konstytucyjnie prawa i wolności. Przede wszystkim prawa do prywatności i autonomii informacyjnej jednostki.

05.01.2012

Zwróciliśmy się dziś z prośbą do TK o dopuszczenie Fundacji do postępowania w charakterze „przyjaciela sądu” w sprawie (sygnatura K 23/11) z wniosków RPO dotyczących uznania za niekonstytucyjne niektórych przepisów ustaw kompetencyjnych służb w zakresie dotyczącym retencji danych telekomunikacyjnych oraz stosowania kontroli operacyjnej.

W opinii przyjaciela sądu zamierzamy podnieść, że przepisy te nie zapewniają stosowanej ochrony gwarantowanych przez konstytucję praw: do prywatności, autonomii informacyjną jednostki i tajemnicy komunikowania się, a obowiązkowa retencja danych, bardzo szerokie uprawnienia do sięgania przez organy władzy publicznej (w tym policję i inne służby) po dane telekomunikacyjne, a także brak demokratycznej kontroli nad wykonywaniem tych uprawnień sprzyjają nadmiernej ingerencji w prawa i wolności obywatelskie.

13.12.2011

W czerwcu i sierpniu br. Rzecznik Praw Obywatelskich Irena Lipowicz skierowała do Trybunału Konstytucyjnego wnioski o uznanie za niezgodne z konstytucją przepisów ustaw kompetencyjnych dziewięciu służb specjalnych w zakresie stosowania kontroli operacyjnej oraz dostępu do danych telekomunikacyjnych podlegających obowiązkowi retencji. Na początku grudnia Prokuraor Generalny w prawie 100-stronicowym dokumencie przedstawił swoje stanowisko w tej sprawie. Jest ono zgodne z poglądami wyrażonymi przez RPO.

13.12.2011

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok, zgodnie z którym brak reakcji GIODO na zawiadomienie od osoby, która chciała usunąć swoje dane z ksiąg parafialnych, stanowi zaniedbanie jego obowiązków. Sprawa dotyczy Roberta Biniasa, prawnika ze Śląska, który dziewięć lat temu, dokonując apostazji, wystąpił z Kościoła katolickiego. Domagał się przy tym usunięcia swoich danych z ksiąg parafialnych. Gdy jego prośby spotkały się z odmową, Binias zwrócił się o pomoc do GIODO, który także nie zajął się jego sprawą, powołując się na przepisy ustawy o ochronie danych osobowych oraz umowę z episkopatem.

04.12.2011

W listopadzie br. Rzecznik Praw Obywatelskich prof. Irena Lipowicz zaskarżyła do Trybunału Konstytucyjnego przepisy ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego uprawniające tę służbę do stosowania kontroli operacyjnej. Rzecznik kwestionuje przepisy dotyczące kontroli operacyjnej (art. 27 ustawy o ABW) w związku z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a, b i c, który wyznacza przedmiotowe granice działalności ABW. Jest to kolejny wniosek RPO dotyczący niezgodności z konstytucją przepisów ustaw kompetencyjnych służb specjalnych (wcześniej Rzecznik skarżyła m.in. zasady dostępu służb do danych retencyjnych oraz używanie technologii GPS podczas kontroli operacyjnej).

18.11.2011

Rewolucyjne orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 16 listopada 2011 r. w sprawie SK 45/09, otwiera ścieżkę dla kontroli wtórnego prawa unijnego. Jak do tej pory na dopuszczalność kontroli wtórnych przepisów unijnych przez krajowe sądy konstytucyjne zapatrywano się w UE niechętnie. Szczególnie przeciwny tej praktyce był Trybunał Sprawiedliwości UE, forsujący zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego. Jedynie nieliczne sądy konstytucyjne państw członkowskich, m.in. Niemiec i Włoch, decydowały się na taką kontrolę.

Strony