społeczeństwo

12.02.2015

Jeszcze przez 3 dni można obejrzeć w Zachęcie wystawę „Postęp i higiena”. Anda Rottenberg, kuratorka tej wystawy-eseju, proponuje krytyczne spojrzenie na charakterystyczne dla modernizmu i XX wieku dążenie do ulepszania, oczyszczania, ochraniania – nie tylko jednostkowego ciała, ale całych populacji. W pomieszczeniach Zachęty materiały historyczne – dokumentujące eksperymenty z obszaru inżynierii genetycznej i eugeniki, ale też zwykłe akty poniżenia i przemocy, motywowane przekonaniem o moralnej wyższości jednego ciała nad drugim – zostały zderzone z krytycznymi pracami współczesnych artystów.

05.02.2015

Nie oszukujmy się – większości osób kamery monitoringu po prostu nie obchodzą. Być może i Ciebie, obserwatora działań Panoptykonu, niespecjalnie martwi kolejne „oko”, które pojawiło się w Twojej okolicy. Bo przecież: skoro nie jesteś przestępcą i nie robisz nic złego – niech Cię podglądają i podsłuchują: na osiedlu, w pracy, w kawiarni.

30.12.2014

Zachowanie zdrowej równowagi między podporządkowaniem się woli większości a szacunkiem dla jednostki i jej praw to jedno z kluczowych wyzwań dla współczesnych społeczeństw. Zachwianie tego balansu ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo każdego z obywateli, a jego brak to zapowiedź horroru, o którym opowiada stworzony przez Charlie’ego Brookera serial „Black Mirror”.

18.12.2014

Zbliżają się Święta Bożego Narodzenia, szaleństwo zakupowe trwa, a sklepowe półki uginają się pod ciężarem zabawek: kolorowych, różowych, edukacyjnych, a także zdalnie sterowanych. W tym roku na działach z zabawkami eksponowane miejsca zajmują małe, proste w obsłudze drony.

28.11.2014

Element dekoracyjnyKryminały i thrillery pełne są przypadków tworzenia profili przestępców, w tym seryjnych morderców, których udaje się złapać dzięki zaangażowaniu potrafiących „wczytać się” w umysł sprawcy specjalistów. Takie kryminalistyczne „sztuczki” składają się na jedno z wielu możliwych zastosowań profilowania. W filmach z gatunku science fiction możemy obserwować inne jego wykorzystanie: typowanie osób, które (jeszcze) nie zrobiły nic złego, a mogą być zagrożeniem dla istniejącego lub przyszłego porządku, oraz przewidywanie ich zachowań.

28.10.2014

Coraz więcej publicznych pieniędzy pochłaniają technologie zwiększające nadzór, ale już niekoniecznie nasze bezpieczeństwo. W swoim exposé premier Ewa Kopacz zapowiedziała dofinansowanie kamer w szkołach. Parę tygodni później, prezentując priorytety ministerstwa spraw wewnętrznych, minister Teresa Piotrowska ujawniła plan zakupu dronów. A to tylko czubek góry lodowej. W nowym projekcie Panoptykon zbada, kto zarabia na publicznych inwestycjach w nowe narzędzia nadzoru i jakie argumenty rzeczywiście stoją za ich wdrożeniem.

15.10.2014

Płatności kartą i komórką w coraz większym stopniu wypierają gotówkę. Liderem obrotu bezgotówkowego jest Szwecja, gdzie już 80% transakcji w sklepach odbywa się w formie elektronicznej. Zwolennicy tej formy płatności podkreślają zalety: Szwecja oszczędza na kosztach przechowywania i przewożenia gotówki, spadła też liczba napadów na banki.

13.10.2014

„Są tacy, którzy patrzą bez przerwy: kiedy ktoś wychodzi, kiedy wraca, z kim, gdzie zaparkował samochód.

03.10.2014

Element dekoracyjnyAkcja Życia na podsłuchu (Das Leben der Anderen) w reż. Floriana Henckel von Donnersmarcka rozgrywa się w NRD w latach 80. XX wieku. W jednej z początkowych scen filmu widzimy grupę wysiadających z furgonetki – umiejętnie wtapiających się w tło – ponurych mężczyzn w buroszarych okryciach wierzchnich. Jeden niesie ciężką walizę, drugi drabinę, kolejny sprawdza natomiast, czy ich poczynań nie śledzą nieodpowiednie oczy. Jeszcze tylko kilkadziesiąt szybkich kroków przez chodnik i klatkę schodową, dzielących ulicę od mieszkania głównych bohaterów – potem wytrych i można rozpocząć dwudziestominutowe montowanie sprzętu do podsłuchu. Smutni panowie nie są wprawdzie niewidzialni, ale wścibska sąsiadka dowie się od razu, jakie będą konsekwencje jej zbyt długiego języka. Trochę kija, trochę marchewki: pod koniec wizyty w kamienicy, równie ponurej co tajemniczy agenci, oficer HGW XX/7 poleci podwładnym przysłać kobiecie prezent w ramach podziękowania za „współpracę”. Będzie milczała.

01.10.2014

W porannym expose premier Kopacz mówiła o priorytetach nowego rządu. Niestety nie znalazła się wśród kompleksowa regulacja zasad działania monitoringu. Znalazło się natomiast miejsce dla… kamer w szkołach. Kopacz zwróciła uwagę na potrzebę wytyczenia granicy między poczuciem bezpieczeństwa i naturalną potrzebą wolności, po czym uznała, że „jest jeden obszar, w którym tę granicę warto przesunąć. To bezpieczeństwo fizyczne naszych dzieci”. Zgodnie z deklaracją premier od 2016 r. rozpocznie działanie program rozwoju monitoringu w szkołach.

Strony