Krótkie podsumowanie diagnozy problemu oraz postulatów Fundacji Panoptykon i kilku innych organizacji społecznych, dyskutowanych na spotkaniu z Premierem

Dynamiczny rozwój technologii komunikacyjnych stwarza nowe szanse i możliwości. Zdajemy sobie sprawę z istniejących zagrożeń, jednak nie zgadzamy się na podejmowanie działań sprzecznych z podstawowymi zasadami demokratycznego państwa, których koszty społeczne i ekonomiczne zdecydowanie przewyższają możliwe do osiągnięcia korzyści.

Sygnalizowany tu problem wykracza poza kontrowersje, jakie wzbudziła propozycja wprowadzenia Rejestru Stron i Usług Niedozwolonych. W ciągu ostatnich miesięcy pojawiło się wiele propozycji zmian legislacyjnych, które budzą wątpliwości z punktu widzenia ochrony praw podstawowych.

Strona społeczna i strona rządowa przy okrągłym stole. To dobry początek. Ale czekamy na dalszy ciąg.

Jak już powszechnie wiadomo, w piątek 5 lutego odbyło się spotkanie premiera Donalda Tuska z blogerami oraz przedstawicielami organizacji pozarządowych, w tym Fundacją Panoptykon. Pretekstem do tej konfrontacji przy "okrągłym stole" był mocno kontrowersyjny projekt wprowadzenia Rejestru Stron i Usług Niedozwolonych. Dla nas - organizacji społecznej działającej na rzecz ochrony wolności w warunkach społeczeństwa informacyjnego - temat był w istocie o wiele szerszy. Tak jak pisaliśmy w naszym oficjalnym stanowisku, sygnalizowany problem daleko wykracza poza kontrowersje, jakie wzbudził projekt wprowadzenia RSiUN. To tylko czubek góry lodowej czy, jak kto woli, początek rozmowy na temat zagwarantowania praw podstawowych w Internecie i w ogóle w przestrzeni komunikacyjnej, jaką wyznaczają nowe technologie.

Chodzi zatem także o zakres retencji danych telekomunikacyjnych, o zakres uprawnień policji (np. zdalny i bezpośredni dostęp do komputerów osobistych) czy powracający temat odcinania Internautów od sieci za naruszenia praw autorskich (ostatnio w ustach min. Rapackiego na konferencji BCC). Ale i to nie koniec. Chodziło nam również o brak przejrzystości w stanowieniu prawa, brak realnych konsultacji społecznych, brak ogólnej wrażliwości na prawa i wolności obywateli w kontekście rozwoju społeczeństwa informacyjnego, czy wreszcie nadużywanie retoryki strachu, jako uzasadnienia dla wprowadzania nadzwyczajnych, coraz bardziej restrykcyjnych środków w regulowaniu Internetu.

O tym co ochrona danych osobowych ma wspólnego z nadzorem

Dla Panoptykonu, jako organizacji, kluczowe znaczenie ma pojęcie nadzoru. W społeczeństwie nadzorowanym – czyli takim, w którym nadzór staje się coraz bardziej wszechobecny – ograniczenia naszej wolności, naruszenia prawa do prywatności czy dyskryminacja są właściwie wpisane w sam system. Narzędzia, jakie wykorzystywane są do nadzorowania społeczeństwa mogą mieć różny charakter, jednak współcześnie nadzór odbywa się w dużej mierze za pomocą zbierania informacji o jednostkach (i całych grupach), czyli właśnie poprzez gromadzenie danych osobowych.

Wszystkie osoby, którym (np. przy pomocy biletomatów) uda się zakodować bilet imienny na karcie niespersonalizowanej, mogą z niego korzystać do 30 czerwca 2010 roku. Wynika to z brzmienia § 42 Taryfy przewozowej:

1. Bilety zakodowane na nośniku, o którym mowa w § 7 pkt 2 będą wydawane do dnia 31 grudnia 2009 r.
2. Dopuszcza się użytkowanie biletów zakodowanych na nośniku, o którym mowa w § 7 pkt 2 do dnia 30 czerwca 2010 r. Po upływie tego terminu bilety te będą nieważne.

To że ZTM wbrew dyspozycji zawartej w ust. 1 nie zadbał o to, by bilety imienne nie były wydawane na starych kartach miejskich, nie wpływa w żaden sposób na ich ważność. Ust. 2 wyraźnie stanowi, że z takich biletów można korzystać do końca czerwca 2010 roku.

Fundacja Panoptykon wraz z innymi organizacjami pozarządowymi apeluje do Premiera o poszanowanie praw podstawowych w Internecie i poważne konsultacje społeczne przy podejmowaniu wszelkich inicjatyw, które mogą je ograniczać.

We wtorek, 19 stycznia, w Nowym Wspaniałym Świecie odbyło się kolejne spotkanie z cyklu "Seminarium Panoptykon", a zarazem pierwsze zrealizowane w formule przystanku teoretycznego:

Czy pragniemy być nadzorowani?

O filozofii Foucaulta, współczesnym Panoptykonie, ryzyku i potrzebie bezpieczeństwa, o kapitalizmie i neoliberalizmie, wpisywaniu w dominujący dyskurs oraz możliwych taktykach oporu rozmawialiśmy z Piotrem Laskowskim i Ewą Charkiewicz.

Na kolejne seminarium zapraszamy 16 lutego!