Czy AI może zastąpić psychoterapeutę? Rozmowa z Cvetą Dimitrovą

ChatGPT i inne duże modele językowe od wielu miesięcy są już używane w funkcji asystentów głosowych. Z badań wiemy, że blisko 1/3 Polaków korzysta z głosowego wyszukiwania na swoich telefonach. Jak jeszcze używamy sztucznej inteligencji?

Na rynku pojawia się coraz więcej aplikacji, które wykorzystują ChatGPT do praktycznie wszystkiego: monitorowanie stanu zdrowia, wyszukiwanie informacji, ocena wydajności pracy, tworzenie muzyki, tekstów czy obrazów. W zestawieniach wyjątkowo często pojawiają się  boty, które pomagają w nawiązywaniu konwersacji. Albo w dbaniu o zdrowie psychiczne.

Ale boty, wykorzystywane tak jak terapeuci, to nie jest pokusa ostatniego roku. ELIZA, czyli pierwszy bot, który symuluje psychoanalityka, powstał w 1966 r. Pomysł był prosty: bot przekształca zdanie użytkownika na pytanie. W taki sposób podtrzymywał konwersacje, które wymagały introspekcji.

Dzisiejsze aplikacja są nie tylko bardziej zaawansowane, ale mają też lepszy marketing: kreują złudzenie towarzysza, partnera czy partnerki. To prosta reakcja rynku na to, czego doświadczamy, czyli na samotność, alienację, potrzebę bycia zobaczonym. I to wszystko bez ryzyka, jakie wiąże się z prawdziwą relacją.

Trzeba jednak postawić sobie pytanie, czy i jak to na nas wpływa. Jakie są w tym niebezpieczeństwa, a jakie szanse? O tym Katarzyna Szymielewicz rozmawia z Cvetą Dimitrovą, filozofką i psychoterapeutką z ośrodka „Znaczenia Psychoterapia”.