Digital Services Act, czyli jak uregulować globalne platformy internetowe

Komisja Europejska rozpoczyna prace nad nową regulacją dotyczącą usług cyfrowych, o roboczej nazwie Digital Services Act (kodeks usług cyfrowych). O pracach w tym zakresie poinformowała nowa przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen. To więcej niż (od dawna oczekiwana) rewizja dyrektywy o handlu elektronicznym, ustalającej m.in. zasady odpowiedzialności pośredników internetowych za publikowane treści. Nowa regulacja ma być odpowiedzią również na społeczne i ekonomiczne problemy związane z działaniem globalnych platform internetowych (od mikrotargetowania i rozprzestrzeniania dezinformacji po tłamszenie konkurencji).

Zgadzamy się z diagnozą Komisji Europejskiej: sytuacja na rynku usług internetowych dojrzała do poważnej interwencji regulacyjnej. Doświadczenia z wdrażaniem RODO pokazują, że samo wzmocnienie praw użytkowników nie rozwiąże problemów wynikających z asymetrii wiedzy i władzy, z jaką mamy do czynienia w sieci. Tak długo, jak jesteśmy „skazani” na korzystanie z infrastruktury utrzymywanej przez kilka największych firm, które zgromadziły wiedzę o miliardach ludzi, nasza pozycja negocjacyjna jest bardzo słaba. Obecny model biznesowy platform internetowych powoduje erozję prywatności i naraża konkretnych użytkowników na ryzyko manipulacji. Ale to tylko początek problemów: mikrotargetowanie, optymalizowanie algorytmów pod kątem jak największego zaangażowania użytkowników i wciąganie ich w bańki informacyjne wpływają negatywnie na stan debaty publicznej, jakość mediów i zdrowie psychiczne całego społeczeństwa. Dlatego uważamy, że do gry musi wkroczyć silny regulator, który zadba o to, by usługi, z których korzystamy, były bezpieczne i nie powodowały szkodliwych skutków społecznych.

Na zaproszenie Ministerstwa Cyfryzacji, wspólnie z Centrum Cyfrowym, zebraliśmy nasze opinie i kierunkowe postulaty dotyczące potrzebnych zmian regulacyjnych w formie roboczego stanowiska. Nad szczegółami tych pomysłów nadal pracujemy. Do przedstawienia konkretnych propozycji regulacyjnych będziemy gotowi w styczniu 2020 roku.