Jeden kontynent, jedno prawo – komisarz Reding o reformie prywatności

Prace nad europejską reformą ochrony danych osobowych ostatnio wyraźnie nabrały tempa. Podkreśliła to w swoim niedawnym wystąpieniu Viviane Reding, unijna Komisarz ds. sprawiedliwości, wymiaru sprawiedliwości i obywatelstwa, zwracając uwagę, że najbliższe miesiące będą decydujące dla kształtu nowego rozporządzenia.

Komisarz przypomniała trzy główne powody, dla których reforma jest tak ważna. Po pierwsze, trzeba pamiętać, że ochrona danych osobowych jest w Unii Europejskiej prawem podstawowym, a prywatność stanowi integralną część ludzkiej godności i wolności osobistej. Drugim istotnym powodem jest potrzeba otwarcia rynku cyfrowego. Implementacja obecnej dyrektywy dotyczącej ochrony danych jest rozdrobniona i skomplikowana – w każdym z państw wygląda inaczej. Dlatego konieczne staje się wprowadzenie jednego, spójnego prawa dla całego kontynentu. Wreszcie, potrzebne jest zapewnienie, że wszystkie firmy oferujące swoje produkty lub usługi obywatelom UE będą stosować się do takiego samego, europejskiego prawa.

Viviane Reding zaznaczyła również, że propozycja reformy zaprezentowana przez Komisję Europejską nie stanowi rewolucji, a jedynie ewolucję obecnie obowiązujących przepisów – ochrona danych osobowych przecież „nie spadła z nieba”. Jako przykład podała proponowaną zmianę przepisu dotyczącego zgody: do tej pory mieliśmy wymóg zgody „jednoznacznej”, w nowym rozporządzeniu pojawia się zgoda „wyraźna” – bo, cytując panią komisarz, „zachowanie milczenia to nie to samo, co powiedzenie tak”. Reding dąży do doprecyzowania starych zasad, tak aby mogły dobrze funkcjonować w cyfrowej rzeczywistości.

Jako przykład konieczności dostosowania obecnego prawa do zmian w technologii i biznesie, jakie zaszły od jego przyjęcia w 1995 roku, komisarz Reding przywołała kwestię pseudonimów – czyli danych, które tylko pośrednio umożliwiają identyfikację osoby. Zdaniem Reding trzeba zachęcać firmy do ich stosowania – ponieważ leży to w interesie obywateli – jednak tego rodzaju dane przede wszystkim muszą być uznane za dane osobowe. Jak zauważyła komisarz, „dane pseudonimiczne nie mogą stać się koniem trojańskim rozporządzenia, pozwalającym na niestosowanie jego założeń”.

Na koniec komisarz podkreśliła, że doprowadzenie reformy do końca powinno mieć miejsce w czasie obecnej kadencji Parlamentu Europejskiego – zwłaszcza biorąc pod uwagę, że prace nad nią zaczęły się już w 2009 roku. Reding nie ma wątpliwości, że ci, którzy opóźniają prace nad reformą nie robią tego w dobrej wierze, a jedynie liczą na zaprzepaszczenie tej wartościowej inicjatywy.

Opracowanie: Barbara Gubernat