„Nic nie jest uzgodnione, dopóki wszystko nie zostało uzgodnione” –  tak komisarz ds. sprawiedliwości, Vĕra Jourová, podsumowała wypracowany w ostatni piątek kompromis Rady Unii Europejskiej w sprawie ochrony danych osobowych. Do tej pory tą mantrą posługiwali się przede wszystkim przedstawiciele rządów, podkreślając, że żadne z przyjętych ustaleń nie przesądza ich ostatecznego stanowiska. Ta nieoczekiwana zamiana potwierdza, że dramat pt. „reforma europejskich przepisów o ochronie danych osobowych” wkroczył w kolejną fazę: Radzie Unii Europejskiej udało się do tego stopnia popsuć projektowane przepisy, że teraz Komisja Europejska i Parlament zapewne będą musiały wejść w rolę hamulcowych.

Organizacja Open Rights Group opracowała kompleksowy raport na temat masowej inwigilacji prowadzonej przez brytyjską agencję wywiadu GCHQ we współpracy z amerykańską narodową agencją bezpieczeństwa NSA. Raport jest dobrym uzupełnieniem ograniczonych wniosków przedstawionych przez pracujący dla parlamentu brytyjskiego Intelligence and Security Committee. Raport ORG, poza dostarczeniem analizy materiałów dotyczących szczegółów technicznych inwigilacji, zwraca uwagę na specyfikę współpracy GCHQ z NSA oraz zagrożenia dla praw obywatelskich, bezpieczeństwa komunikacji, a nawet gospodarki, wynikające z tych działań. GCHQ nie tylko współpracowało z NSA, ale pozwalało amerykańskiej agencji obchodzić ograniczenie zabraniające im inwigilacji własnych obywateli (służby wymieniały się technologią oraz dostępem do danych konkretnych operatorów i dostawców usług).

W ubiegły piątek, 13 marca, 92 dwie organizacje pozarządowe z całego świata zaapelowały do Rady Praw Człowieka ONZ o powołanie specjalnego sprawozdawcy ds. prawa do prywatności. Choć prawo to ma bardzo długą tradycję, w związku z rozwojem nowoczesnych technologii, jego rozumienie ulega zmianom. Pojawiają się też nowe zagrożenia dla prywatności, np. masowa inwigilacja czy działalność komercyjnych podmiotów, które również mogą zbierać informacje o obywatelach na niespotykaną dotychczas skalę.

Edyta Bielak-Jomaa i Sylweriusz Marcin Królak to oficjalni kandydaci na Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Z opublikowanych na stronach Sejmu dokumentów wynika, że dr Edyta Bielak-Jomaa została zgłoszona przez posłów Platformy Obywatelskiej, natomiast radca prawny Sylweriusz Królak – przez posłów SLD. Co intrygujące, kandydatury wpłynęły do Sejmu wczoraj (12 marca) zaś już wcześniej (11 marca) skierowano je do rozpatrzenia przez Komisję Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Po niejasnych komplikacjach związanych z kandydaturą Mirosława Wróblewskiego, mamy nadzieję, że tym razem dojdzie do szybkiego powołania nowego GIODO. Dr Wojciech Wiewiórowski, który pełnił funkcję GIODO od 2010 r., pod koniec ubiegłego roku złożył rezygnację ze względu na objęcie stanowiska zastępcy Europejskiego Inspektora Ochrony Danych.

Jak reaguje władza, gdy to, co postrzega jako zagrożenie, wymyka się jej spod kontroli? Sięga po nowe zakazy i represje. Ta logika sprawdza się pod każdą szerokością geograficzną, mimo że przyzwyczailiśmy się do kojarzenia jej z reżimami autorytarnymi.