Co mówią ujawnione statystyki dotyczące kontroli operacyjnej?

Prokurator Generalny Andrzej Seremet przekazał Marszałkom  Sejmu i Senatu informację statystyczną dotyczącą wykorzystywania podsłuchów i kontroli operacyjnej przez policję oraz inne upoważnione do tego służby. Wynika z niej, że taką kontrolą objęto w 2010 r. prawie 6 i pół tysiąca osób. Dokument został opublikowany na stronie internetowej Senatu. Jego przedstawienie ma związek z wejściem w życie w czerwcu ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw, nowelizującej również ustawę o prokuraturze.

Statystyka przedstawiona przez Prokuratora Generalnego obejmuje informację o liczbie wniosków o zarządzenie kontroli i utrwalenia rozmów (czyli założenia podsłuchów) oraz kontroli operacyjnej w innej niejawnej formie. Takie wnioski zostały skierowane wobec 6723 osób, przy czym w przypadku 52 osób sąd odmówił zarządzenia kontroli, a w przypadku 218 osób zgody na wniosek nie wyraził prokurator.

Z przedstawionej statystyki wynika, że w przypadku prawie 96% osób, wobec których uprawnione organy wnosiły o zarządzenie kontroli, była ona ostatecznie stosowana. Zwraca uwagę fakt, że wnioski były zdecydowanej większości akceptowane przez sądy: odmowy stanowiły mniej niż 1% przypadków.

Najczęściej z wnioskiem o założenie podsłuchu bądź zastosowanie kontroli występowała policja. Odpowiednie wnioski złożyła ona wobec 5824 osób, przy czym w przypadku 5594 zgodę na kontrolę wyraził ostatecznie sąd.

Z nieoficjalnych źródeł przywoływanych przez media wynika jednak, że zdecydowaną większość uwzględnionych w statystyka przypadków stanowią wciąż podsłuchy, choć w ostatnich latach rośnie też udział kontroli związanej z Internetem.

Przedstawione przez Prokuratora Generalnego zestawienie jest bardzo ograniczone. Interpretując te statystyki, warto pamiętać o tym, że podsłuchy i kontrola operacyjna nie obejmują wszystkich niejawnych form działania policji i innych służb wobec obywateli. Wiele form inwigilacji, np. korzystanie z danych retencyjnych, znajduje się poza tą statystyką.