Koordynator ds. Usług Cyfrowych jest, ale wciąż nie pomoże w sporach z platformami

Rząd powołał Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na Koordynatora ds. Usług Cyfrowych. Nie wdrożył jednak aktu o usługach cyfrowych. Dlatego nowy organ może reprezentować Polskę w Unii Europejskiej, ale nie pomoże obywatelom i obywatelkom w sporach z dostawcami usług internetowych.

13 maja 2025 r. Rada Ministrów przyjęła uchwałę w sprawie wyznaczenia Koordynatora ds. Usług Cyfrowych (KUC lub DSC – Digital Service Coordinator). Konieczność powołania KUC wynika z unijnego rozporządzenia: aktu o usługach cyfrowych (Digital Services Act, DSA).

Kontrolujemy kontrolujących

Wspieraj Fundację Panoptykon

Polski rząd wciąż pracuje nad ustawą wdrażającą rozporządzenie, a uchwała jest rozwiązaniem tymczasowym, które „zapewni polskiemu przedstawicielowi udział w pracach dotyczących unijnego rynku usług cyfrowych”. Chodzi przede wszystkim o współpracę międzynarodową organu z Komisją Europejską i Europejską Radą Usług Cyfrowych.

Uprawnienia tymczasowego Koordynatora ds. Usług Cyfrowych

Dłuższa jest lista rzeczy, których tymczasowy koordynator nie będzie mógł robić – a które są kluczowe z punktu widzenia polskich użytkowników i użytkowniczek platform internetowych. KUC nie będzie mógł:

• przyjmować od użytkowników i użytkowniczek platform internetowych skarg na naruszenia DSA;
• prowadzić postępowań przeciwko platformom i innym dostawcom usług pośrednich ani nakładać środków naprawczych i kar w razie stwierdzenia naruszenia DSA;
• nadawać statusu „zaufanych podmiotów sygnalizujących”;
  przyjmować wniosków badaczy o dostęp do danych wielkich platform i wyszukiwarek.

Jeśli więc jesteś osobą, która zebrała dowody na naruszenie DSA przez jakąś usługę w sieci; organizacją pozarządową, która chciałaby skuteczniej walczyć z mową nienawiści; lub badaczem, który chce badać nadużycia big techów – niestety polski koordynator na razie ci nie pomoże.

Jeśli jesteś platformą albo innym pośrednikiem – póki co masz spokój, przynajmniej ze strony polskiego organu nadzorczego, który nie może przyjąć skargi na naruszenie z twojej strony, poprowadzić przeciwko tobie postępowania ani nałożyć na ciebie kary.

Image

Oprac. Aleksandra Iwańska

Tymczasowy Koordynator a brak wdrożenia DSA

Zmieni się to, kiedy Polska wreszcie przyjmie ustawę wdrażającą DSA. Niezmiennie apelujemy, żeby stało się to jak najszybciej (w sobotę 17 maja 2025 r. odnotujemy już 15 miesięcy opóźnienia).

Czy wyznaczenie tymczasowego koordynatora wystarczy jako odpowiedź na skargę skierowaną w ubiegłym tygodniu do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez Komisję Europejską w związku z niewyznaczeniem przez Polskę DSC? Trudno powiedzieć, ale obawiamy się, że to może być za mało.

Koordynatorem będzie Prezes UKE, a jego kadencja się kończy

Skoro już o kalendarzu mowa, to we wrześniu minie kadencja obecnego Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Nowe uprawnienia sprawiły, że urząd ten – obok Rzecznika Praw Obywatelskich – stanie się istotnym ogniwem w ochronie praw i wolności ludzi. Mamy nadzieję, że wybór „strażnika” lub „strażniczki Internetu” odbędzie się w możliwie transparentny sposób, a stanowisko obejmie osoba, która będzie miała odpowiednie kompetencje, żeby mierzyć się z wyzwaniami z zakresu wolności słowa.