Przewodnicząca sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka odmówiła nam dzisiaj zgody na wzięcie udziału w posiedzeniu, na którym opiniowani będą kandydaci na stanowisko Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO). Od grudnia 2014 r. Fundacja Panoptykon wraz z Helsińską Fundacją Praw Człowieka oraz INPRIS prowadzą monitoring wyborów GIODO. Nasze działania polegają m.in. na gromadzeniu informacji o kandydatach oraz śledzeniu procesu wyborów w parlamencie. Wyłanianie nowego Generalnego Inspektora może wzbudzać spore emocje – co udowodniła chociażby sprawa Mirosława Wróblewskiego.

Organizacja Open Rights Group opracowała kompleksowy raport na temat masowej inwigilacji prowadzonej przez brytyjską agencję wywiadu GCHQ we współpracy z amerykańską narodową agencją bezpieczeństwa NSA. Raport jest dobrym uzupełnieniem ograniczonych wniosków przedstawionych przez pracujący dla parlamentu brytyjskiego Intelligence and Security Committee. Raport ORG, poza dostarczeniem analizy materiałów dotyczących szczegółów technicznych inwigilacji, zwraca uwagę na specyfikę współpracy GCHQ z NSA oraz zagrożenia dla praw obywatelskich, bezpieczeństwa komunikacji, a nawet gospodarki, wynikające z tych działań. GCHQ nie tylko współpracowało z NSA, ale pozwalało amerykańskiej agencji obchodzić ograniczenie zabraniające im inwigilacji własnych obywateli (służby wymieniały się technologią oraz dostępem do danych konkretnych operatorów i dostawców usług).

W ubiegły piątek, 13 marca, 92 dwie organizacje pozarządowe z całego świata zaapelowały do Rady Praw Człowieka ONZ o powołanie specjalnego sprawozdawcy ds. prawa do prywatności. Choć prawo to ma bardzo długą tradycję, w związku z rozwojem nowoczesnych technologii, jego rozumienie ulega zmianom. Pojawiają się też nowe zagrożenia dla prywatności, np. masowa inwigilacja czy działalność komercyjnych podmiotów, które również mogą zbierać informacje o obywatelach na niespotykaną dotychczas skalę.

Jak reaguje władza, gdy to, co postrzega jako zagrożenie, wymyka się jej spod kontroli? Sięga po nowe zakazy i represje. Ta logika sprawdza się pod każdą szerokością geograficzną, mimo że przyzwyczailiśmy się do kojarzenia jej z reżimami autorytarnymi.

W październiku zeszłego roku Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej (MPiPS) opublikowało projekt ustawy, która ma rozszerzyć możliwość korzystania z danych osobowych przez pomoc społeczną. Fundacja Panoptykon krytycznie oceniała wówczas część propozycji resortu pracy.