Od 1 kwietnia do 30 czerwca 2011 r. przeprowadzony zostanie na terytorium Polski Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań. Osoby przekazujące dane w ramach spisu muszą udzielać ścisłych i zgodnych z prawdą odpowiedzi. Jednak wyłącznie na zasadzie dobrowolności mogą być zbierane od osób fizycznych dane dotyczące: pozostawania w związku nieformalnym, wyznania – przynależności wyznaniowej, a także liczby żywo urodzonych dzieci oraz planów prokreacyjnych. Wszystkie zbierane i gromadzone w spisie informacje będą poufne i zostaną objęte tajemnicą statystyczną.

Z ostatniego posiedzenia Sejmu w tym roku, które rozpoczęło się 14 grudnia wynika, że wiele ustaw, których uchwalenie zapowiadano na jesień/zimę 2010 (tzw. „jesienna ofensywa ustawowa rządu Tuska”) będzie uchwalonych dopiero po Nowym Roku. Wśród nich ważne dla Panoptykonu reformy służby zdrowia i nauki, które zakładają wprowadzenie systemów informacji zdrowotnej i informacji oświatowej. 

Kiedy po raz pierwszy usłyszeliśmy o projekcie „monitoringu totalnego” w Krakowie, nie mieliśmy najmniejszego problemu, żeby wypunktować jego wady. Pomysł na instalowanie kamer na każdej latarni i monitorowania każdego centymetra przestrzeni publicznej to „czysta fantastyka, diagnoza sytuacji – daleka od rzetelnej, obietnice zlikwidowania przestępczości – palcem na wodzie pisane, a koszty i negatywne skutki całej operacji, w tym dla prywatności mieszkańców, niewyobrażalne” – pisaliśmy w naszym pierwszym komentarzu na ten temat. Od tego czasu sporo się zmieniło, bo pod wpływem merytorycznej krytyki kolejne nierealne cele i kontrowersyjne funkcjonalności systemu odchodzą w niebyt. Czy wciąż jest się czego bać?

Krakowski projekt „monitoringu totalnego” nie wszedł w fazę realizacji – taki wniosek płynie z informacji udzielonej przez Prezydenta Miasta. Wpływ na to miała negatywna opinia Zespołu Radców Prawnych Urzędu Miasta, wątpliwości wyrażone przez Rzecznika Praw Obywatelskich i negatywna opinia Fundacji Panoptykon. Kategoryczna opinia radców urzędu o niezgodności projektu z prawem prawdopodobnie przesądza o jego losie. To pokazuje, że działania wspólne mieszkańców, organizacji i instytucji w obronie podstawowe prawy i wolności przyniosły oczekiwany skutek.

Big Brother Award to prześmiewcza nagroda, którą w różnych krajach raz w roku „honoruje się” instytucje, firmy, organizacje i ludzi za łamanie prawa do prywatności lub przekazywanie baz danych osobom do tego nieupoważnionym. Impreza służy napiętnowaniu tego, co określamy mianem „społeczeństwa nadzorowanego” i zwraca uwagę za zagrożenia dla prywatności, które wiążą się m. in. z coraz większymi i lepiej zintegrowanymi bazami danych, monitoringiem wizyjnym, inwazyjnymi metodami kontrolowania czasu pracy, nowymi środkami bezpieczeństwa w miastach i na lotniskach, kolejnymi próbami kontrolowania przepływu informacji w Internecie.

Nasi południowi sąsiedzi przyznają „nagrody” Wielkiego Brata już od sześciu lat. W tym roku jury wyłoniło zwycięzcę spośród 140 nominacji. Wyniki ogłoszono w tym miesiącu.