Masowa inwigilacja podważa cyberbezpieczeństwo – słoń w pokoju na GCCS2015

Cyberbezpieczeństwo to jeden z najgorętszych tematów politycznej debaty. Słyszymy, że zagrażają nam rosyjscy i chińscy cyberżołnierze, że potrzeba dalej idących kroków, by chronić dane przed wyciekiem czy wrogim przejęciem. Mimo to bez przerwy coś wycieka – nie tylko z serwerów renomowanych firm, ale też rządowych skrzynek pocztowych i tajnych baz służb wywiadowczych. Częściowym wyjaśnieniem tego paradoksu jest to, że same rządy i ich tajne służby przyczyniają się do osłabienia bezpieczeństwa informacji. Z okazji globalnej konferencji na temat cyberprzestrzeni (GCCS2015) międzynarodowa koalicja organizacji pozarządowych – wśród nich Fundacja Panoptykon – wydała stanowcze oświadczenie w tej sprawie, w którym stwierdza, że „największym zagrożeniem dla cyberbezpieczeństwa i Internetu jest masowa inwigilacja”.

Przedstawiciele rządów, organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości oraz międzynarodowych korporacji spotykają się na konferencji GCCS2015, by dyskutować o konkretnych sposobach na zwiększenie bezpieczeństwa informacji w sieci. W oficjalnej agendzie zabrakło jednak fundamentalnej kwestii: programów masowej inwigilacji, które z premedytacją wykorzystują lub generują luki w bezpieczeństwie informacji. Dlatego Free Press Unlimited, Bits of Freedom, Greenhost, Fundacja Panoptykon, Artykuł 19 i la Quadrature du Net przygotowały i przekazały mediom stanowisko zatytułowane „Słoń w pokoju na GCCS2015”. Krytykujemy w nim politykę rządów, których działania – takie jak tworzenie złośliwego oprogramowania – narażają wszystkich użytkowników sieci, również dyplomatów i urzędników państwowych, na konkretne zagrożenia związane z utratą kontroli nad danymi.

Rządy prowadzą świadomą politykę, która zagraża prywatności i bezpieczeństwu w sieci.

„Dzięki rewelacjom sygnalisty Edwarda Snowdena wiemy, że Internet zmienił się w największy w historii system masowej inwigilacji. W istocie, wiele krajów, które są reprezentowane na tej konferencji, wykorzystuje narzędzia inwigilacji, przechwytujące hurtowe ilości danych niewinnych obywateli, a tym samym zagraża prywatności i bezpieczeństwu w Internecie. Wiemy, że te kraje prowadzą, wspierają lub tolerują masową inwigilację, wykorzystując lub produkując złośliwe oprogramowanie i domagając się «tylnych wejść» do oprogramowania i nośników informacji. Robiąc to, naruszają międzynarodowe standardy praw człowieka i podważają jeden z fundamentów Internetu: zaufanie” – napisaliśmy we wspólnym stanowisku.

Internet stał się nieodzowny dla realizacji naszych podstawowych praw – wolności wypowiedzi, dostępu do informacji – ale też ekonomicznego rozwoju. W praktyce pełni funkcję krytycznej infrastruktury cyfrowego świata. Dlatego musi być chroniony. Obecna polityka rządów – mimo głośnych zapewnień, że cyberbezpieczeństwo jest ważne – zmierza w przeciwnym kierunku. Negatywnych konsekwencji z tym związanych doświadczają przede wszystkim obywatele, którzy coraz bardziej obawiają się o swoją prywatność w sieci i coraz częściej cenzurują własną aktywność w Internecie w obawie, że przesyłane informacje wyciekną lub zostaną wykorzystane przeciwko nim. To globalny problem, choć najmocniej odczuwalny w krajach autorytarnych, gdzie konsekwencje związane z utratą kontroli nad informacją mogą być bardzo poważne, z uwięzieniem i utratą życia włącznie.

Tak długo, jak długo istnieją programy masowej inwigilacji, nie będzie wolnego i bezpiecznego Internetu dla nikogo, nigdzie.

Dlatego wzywamy kraje biorące udział w konferencji GCCS2015 do zarzucenia niebezpiecznych polityk i przestrzegania międzynarodowych zasad stosowania praw człowieka w nadzorze nad komunikacją, opracowanych przez szeroką koalicję organizacji pozarządowych. Najważniejsze z nich to: konieczność, proporcjonalność, przejrzystość, kontrola sądu, prawo do informacji dla osoby nadzorowanej oraz zabezpieczenie przed nieautoryzowanym dostępem. Tak długo, jak długo istnieją programy masowej inwigilacji, nie będzie wolnego i bezpiecznego Internetu dla nikogo, nigdzie.

Katarzyna Szymielewicz

Pełna treść oświadczenia pt. „Słoń w pokoju na GCCS2015” [PDF]

13 zasad stosowania praw człowieka w nadzorze nad komunikacją