Komisja Europejska daje wytyczne jak „lepiej przestrzegać” Karty Praw Podstawowych… w procesie legislacyjnym UE

Komisja Europejska przyjęła strategię, która ma na celu zapewnienie, że postanowienia Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej będą przestrzegane „na każdym etapie procesu legislacyjnego”. Z jednej strony cieszy, że Komisja zauważa problem z tym, że sama miewa problem z przestrzeganiem podstaw europejskiego porządku prawnego, z drugiej przeraża, że w ogóle takie problem istnieje. Projekt wyszedł z inicjatywy komisarz Reding, która proponuje utworzenie szablonu, który ułatwiłby Komisji wewnętrzną ocenę czy wypracowywane propozycje są zgodne z Kartą Praw Podstawowych. Wprowadzenie takiego szablonu dałoby też obywatelom jasny punkt odniesienia do monitorowania działań Komisji.

Jak przystało na styl Komisarz Reding, komunikat jest bardzo ambitny. Czytamy w nim m.in., że: „Unia musi być wzorcem” w dziedzinie praw podstawowych, a „Karta Praw Podstawowych powinna służyć za kompas przy wypracowywaniu wszystkich polityk Unii oraz ich wdrażania przez państwa członkowskie”.

Od czasu przyjęcia Traktatu Lizbońskiego, który uczynił Kartę prawnie wiążącym instrumentem, wszyscy komisarze złożyli osobistą przysięgę przestrzegania Karty. Jednakże, wobec braku konkretnych procedur stosowania Karty Praw Podstawowych, Komisji nie specjalnie udawało się włączyć ten nowy element prawa europejskiego w "główny nurt" swoich działań, jako stały punkt odniesienia. Przykładem tego systemowego problemu były prace nad dyrektywą w sprawie wykorzystywania dzieci – ostatni projekt decyzji ramowej w tej sprawie jest - według szablonu wypracowanego przez samą Komisję – niezgodny z Europejską Konwencją Praw Człowieka…

Jednym z najwyraźniejszych elementów pedagogicznych komunikatu Komisji w sprawie przestrzegania Karty Praw Podstawowych jest lista pytań, na które Komisja musi sama sobie odpowiedzieć na każdym etapie procesu legislacyjnego, aby dokonać oceny potencjalnego wpływu proponowanych przepisów na prawa podstawowe obywateli Unii. Niestety, jest raczej oczywiste, że sam komunikat nie naprawi wszystkich ani nawet większości błędów Komisji w odniesieniu do poszanowania praw podstawowych zapisanych w Karcie Praw Podstawowych i w Europejskiej Praw Człowieka. Komunikat ustanawia jednak nowy, konkretny standard oraz tworzy jasne wytyczne, w stosunku do których działania Komisji będą mogły być teraz oceniane. Jest to niewątpliwie krok w dobrym kierunku i znaczące osiągnięcie Komisarz Reding.

Katarzyna Szymielewicz

[źródło: EDRi-gram]