Ustawa o jawności – runda druga

Ograniczenie zakresu jawności oświadczeń majątkowych do polityków i urzędników wydających decyzje oraz zmniejszenie obowiązków biurokratycznych dla organizacji pozarządowych chcących wpływać na kształt przepisów – to pozytywne zapowiedzi, które usłyszeliśmy podczas wczorajszego spotkania w sprawie ustawy o jawności życia publicznego. Jak pisaliśmy w naszej opinii wiele z propozycji zawartych w projekcie – zamiast wprowadzać jawność życia publicznego – zagraża prawu do prywatności np. szeregowych urzędników.

Cieszą nas niektóre zapowiedzi, jakie usłyszeliśmy podczas wczorajszego spotkania. Chcemy bowiem, by jawność oświadczeń majątkowych obejmowała jedynie te osoby, które podejmują ważne dla obywateli decyzje lub starają się o ich poparcie w wyborach. Nie widzimy natomiast podstaw, by „kontrola społeczna” obejmowała oszczędności życia czy kredyty wzięte przez osoby sprzątające w sądach lub pracujące w sekretariacie urzędu gminy.

Z satysfakcją przyjęliśmy też deklarację zmniejszenia obowiązków biurokratycznych nakładanych na organizacje chcące brać udział w procesie legislacyjnym. Popieramy koncepcję jawności źródeł finansowania organizacji pozarządowych - sami przejrzyście informujemy o tym, skąd mamy pieniądze na nasze działania. Niemniej wciąż krytycznie oceniamy propozycję wymuszającą na organizacjach ujawnienie informacji o tym, kto wspiera organizację darowiznami w wysokości przekraczającej 340 zł miesięcznie. Chodzi np. o udział w procesie legislacyjnym, kiedy – jak to często bywa – rząd nie przeprowadza konsultacji publicznych projektu. Pozostawienie pułapu wpłat na tym poziomie doprowadzi jedynie do ujawnienia danych osobowych darczyńców wspierających organizację np. o określonym profilu światopoglądowym, a nie do ujawnienia, kto stoi za organizacją i "zarządza nią z tylnego siedzenia". Efektem propozycji będzie osłabienie niezwykle istotnego dla funkcjonowania i niezależności organizacji pozarządowych finansowego wsparcia ich działalności przez osoby fizyczne.

Wczorajsze zapowiedzi to tylko ustne deklaracje Ministra Macieja Wąsika; czekamy na kolejną wersję projektu. Aktualne pozostają też inne zastrzeżenia zgłaszane do projektu, np. dotyczące instytucji sygnalisty, czy definicji informacji publicznej przetworzonej.

Wojciech Klicki