BIBLIOTEKA

23.09.2021

Pandemia koronawirusa pokazała społeczne problemy jak w soczewce. Lockdown, praca i edukacja zdalna to najbardziej widoczne obostrzenia, które tylko przyspieszyły podziały, a w efekcie wygrali ci, którzy już mieli zasoby. Zakładnikiem pandemii zostali obywatele, którzy mieli najmniej wyboru – dzieci.

Edukacja zdalna, chociaż rozwinęła kompetencje nauczycieli czy możliwości używania technologii w szkołach, to spowodowała też przyspieszenie problemów młodych ludzi. Widoczne już wcześniej problemy psychiczne uczniów i uczennic zostały tylko pogłębione przez izolację. Lekcje online pokazały także nieprzystosowanie infrastruktury do prowadzenia działań edukacyjnych – komercyjne rozwiązania szybko zdominowały rynek, a dzięki temu firmy miały dostęp do danych uczniów oraz nauczycieli. Jak cały rok spędzony w domu wpłynął na młodych ludzi?

W podcaście Panoptykon 4.0 o wpływie edukacji zdalnej na dzieci, nauczycieli i rodziców Wojciech Klicki rozmawia z Kamilem Śliwowskim - trenerem, animatorem edukacji medialnej i cyfrowej oraz Martą Puciłowską - kulturoznawczynią, wiceprezeską Szkoły z Klasą, współautorką raportu o zdrowiu psychicznym uczniów i uczennic oczami nauczycieli i nauczycielek.

09.09.2021

W pierwszym odcinku nowego sezonu podcastu Panoptykon 4:0 rozmawiamy o 20. rocznicy zamachów na World Trade Center. Skutki tego ataku odczuwamy, także w Europie, do dziś. Co zmieniła ta katastrofa? Czym była dla Europy wojna z terroryzmem? Jak 9/11 wpłynął na nasze codzienne życie?

W podcaście Panoptykon 4:0 przedstawiamy trzy spojrzenia na skutki zamachów z 11 września. Prof. Małgorzata Jacyno – socjolożka kultury z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, powie o tym, w jaki sposób kształtowała się opowieść o tym zamachu i jak strach zagnieździł się w zbiorowej świadomości po 2001 roku. Paweł Waszkiewicz, zajmujący się m.in. prewencją kryminalną na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego przedstawi refleksję na temat logiki działania służb, odpowiedzialnych za bezpieczeństwo ludzi. Dr Kacper Rękawek, ekspert do spraw terroryzmu, wyjaśni natomiast przyczyny i kontekst zaangażowania Polski oraz innych państw Europy Środkowo-Wschodniej w wojnę na Bliskim Wschodzie.

24.06.2021
Liwiusz Laska

Czy dom to nowy zakład pracy, a pracodawca może podglądać swoich pracowników przez kamerki? Czy dzięki technologii pracodawcy łatwiej inwigilować związki zawodowe? Jakie zagrożenia niesie ze sobą platformizacja pracy? I czy prawo nadąża za zmianami? Z dr. Liwiuszem Laską, prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy, rozmawia Wojciech Klicki.

10.06.2021
Sylwia Czubkowska

Zwykliśmy myśleć o Chinach jako o zapleczu, z którego przyjeżdżają do nas tanie produkty. Epidemia koronawirusa uzmysłowiła polskim konsumentom to, o czym od dawna wiedziały państwa zachodnie i korporacje: że w coraz większym stopniu jesteśmy zależni od Państwa Środka. Jak to się stało, że Chiny z kraju rolniczego stały się technologiczną potęgą? Jak wygląda mariaż partii komunistycznej z prezesami chińskiego big techu? Czy BAT zastąpi GAFA? I czy są jakieś dobre strony rywalizacji Doliny Krzemowej z Shenzhen? Z Sylwią Czubkowską, redaktorką naczelną Magazynu Spider’s Web+, rozmawia Katarzyna Szymielewicz.

19.05.2021

Koronawirus, wirus akcelerator, przyspieszył wpychanie nas w zglobalizowany świat cyfrowy. Na naszych oczach rozpadają się wspólnoty, tracimy zdolność krytycznego myślenia i doświadczamy rzeczywistości już tylko w sposób zapośredniczony. Cyfrowe korporacje filtrują nam świat, bo inaczej się nie da. A pomysły na to, kto i w jaki sposób miałby je zastąpić, niestety, mają też wady. O tych pomysłach, ich wadach i zaletach oraz o całkiem indywidualnych strategiach radzenia sobie z władzą cenzorów, Katarzyna Szymielewicz rozmawia z Jackiem Dukajem, jednym z najbardziej cenionych pisarzy fantastycznych, eseistą, filozofem, przedstawicielem „zagrożonej wymarciem” grupy wyznawców pisma. 

06.05.2021

W ciągu roku Google wycofa się z używania śledzących ciasteczek w swojej przeglądarce, by „lepiej zadbać o prywatność użytkowników”. Jego propozycja spotkała się z krytyką z wielu stron. Wydawcy i branża reklamowa widzą w tym ruchu zagrożenie dla swoich biznesów, urzędy konkurencji obawiają się dalszego wzmacniania dominującej pozycji cybergiganta, a organizacje broniące prywatności wskazują, że to tylko plasterek na jątrzącą się ranę, którą Google sam zadał. O projekcie Privacy Sandbox i jego krytyce rozmawiamy z Marcinem Olendrem, odpowiedzialnym za politykę publiczną i relacje z agencjami rządowymi w Europie Środkowej i Wschodniej firmy Google.

22.04.2021

Właśnie mija rok od przekazania Poczcie Polskiej danych 30 milionów Polek i Polaków w celu organizacji korespondencyjnych wyborów prezydenckich. Wyborów, które jak wiemy, odbyły się w innym terminie i w innym trybie niż zapowiadany. Działanie premiera, Poczty, Ministerstwa Cyfryzacji i samorządów, wywołały falę gorącej krytyki i zmobilizowały wiele organizacji społecznych do reakcji, w tym Sieć Obywatelską Watchdog Polska i Panoptykon. W dzisiejszym odcinku podcastu pytamy: czy Poczta miała prawo przetwarzać dane wyborców, a samorządy je przekazywać? Ile samorządów przekazało dane i dlaczego niektóre migają się od odpowiedzi? Dlaczego wiele sądów nie podejmuje sprawy wyborów kopertowych, a Urząd Ochrony Danych Osobowych nie reagował na jawne naruszenie RODO? A w końcu – czy są jakieś dobre strony tej historii i czy winni zostaną ukarani? Gośćmi Wojciecha Klickiego są Katarzyna Batko-Tołuć z Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska oraz mec. Witold Chomiczewski z kancelarii Lubasz i Wspólnicy.

08.04.2021

Czy czeka nas nowy reżim sanitarny w postaci paszportu potwierdzającego szczepienie przeciw COVID-19? Czy dojdzie do podziału społeczeństwa na osoby „bezpieczne” i „niebezpieczne” w kontekście wirusa? Jakie propozycje certyfikatu odporności ma Unia Europejska? Czy cyfrowe paszporty pozwolą na nowy sposób identyfikacji obywateli i obywatelek? O propozycji zaświadczeń szczepionkowych z dr. Jędrzejem Niklasem – członkiem grupy badawczej DATAJUSTICE Lab związanym z Uniwersytetem w Cardiff – rozmawia Katarzyna Szymielewicz.

19.03.2021

Podsłuchy podkładają tylko bandytom albo politykom? Bzdura. W dzisiejszym odcinku podcastu usłyszycie Wojciecha Klickiego i aż czwórkę gości. Trójka z nich to ofiary niewidzialnej przemocy ze strony państwa, jak w Panoptykonie określamy inwigilację. Ewelina Kycia, koordynatorka wolontariatu z Greenpeace Polska, Wojciech Bomba, aktywista Greenpeace’u oraz wolontariusz Strajku Kobiet oraz Mariusz Gierszewski, dziennikarz Wirtualnej Polski, byli na różne sposoby śledzeni, inwigilowani i nękani przez policję. Ich historie postanowiliśmy osadzić w prawnym i technicznym kontekście, dlatego w odcinku usłyszycie również Piotra Niemczyka, wieloletniego pracownika Urzędu Ochrony Państwa i doradcę Komisji Sejmowej do spraw Służb.

11.03.2021

Czy realizujemy dziś scenariusz rozpadu cywilizacji przewidziany przez naukowców w latach 70.? Dlaczego neoliberalna sieć wygrała z czechosłowackim projektem zdemokratyzowanej technologii? Komu jesteśmy lojalni – państwu czy internetowi? Czy globalizacja była problemem już w wieku XIX? Co to jest technofeudalizm i jak uwolnić się z roli nowego chłopa pańszczyźnianego? Czy opodatkowanie aktywów i rozproszony akcjonariat uchroni świat przed władzą cybergigantów? Czego możemy nauczyć się z historii XX-wiecznej Szwecji? Czy Brexit był tylko owocem sprawnej manipulacji? Kto i dlaczego się buntuje? Czym różnią się ruch ACTA i młodzieżowy strajk klimatyczny? Czy jesteśmy świadkami powstawania nowej klasy ludowej? I czy to ona stanie się gwarantem Nowego Cyfrowego Ładu? Na te i wiele innych pytań znajdziecie odpowiedź w rozmowie Katarzyny Szymielewicz z Edwinem Bendykiem, publicystą, pisarzem, prezesem Fundacji Batorego i optymistą.

Strony