Profilowanie bezrobotnych do zmiany!

Od ponad dwóch lat Fundacja Panoptykon zajmuje się tematem profilowania stosowanego w urzędach pracy. Krytykowaliśmy przepisy dotyczące kategoryzowania osób bezrobotnych już na etapie ich przyjmowania. Dzięki dostępowi do informacji publicznej udało nam rzucić światło dzienne na  zasady  funkcjonowania tego systemu. Teraz – mając w pamięci niedawne zapowiedzi rządu o potrzebie zmiany profilowania – chcemy przekonać decydentów do naszych argumentów. W tej sprawie zwróciliśmy się do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS).

Przede wszystkim uważamy, że resort rodziny musi szczegółowo uzasadnić, czy profilowanie jest niezbędne i proporcjonalne oraz wykazać, jakie dokładnie korzyści z niego wynikają. Dopiero taka analiza pozwoli ocenić, czy profilowanie powinno zostać utrzymane. Niemniej jednak uważamy, że to Trybunał Konstytucyjnie powinien ostatecznie rozstrzygnąć, czy algorytm oraz niejasne przepisy mogą decydować o naszych prawach socjalnych.

Jeżeli resort rodzinny zdecyduje się na utrzymanie profilowania, to niezbędna będzie korekta. Resort powinien przede wszystkim jasno wykazać, że mechanizm ten jest jedynie narzędziem pomocniczym, a urzędnicy mogą dokonywać samodzielnej decyzji o przyznanej pomocy. Rozstrzygnięcie takie powinno mieć charakter decyzji administracyjnej. Innym problemem jest zagwarantowanie przejrzystości profilowania: potrzebne są odpowiednie przepisy, szkolenia dla urzędników oraz upublicznienie informacji o tym, na jakich zasadach podejmowana jest decyzja o przyznaniu konkretnego profilu. Wśród gwarancji poszanowania praw osób bezrobotnych należy uwzględnić też takie kwestie, jak prawo do informacji o przetwarzanych danych oraz  możliwości odwołania się od decyzji o profilu. Resort pracy powinien również pomyśleć nad takim rozwiązaniami, które nie będą rodziły ryzyka dyskryminacji. Należy również odejść od logiki „profilowania osób” i skupić się na identyfikowaniu problemów danej osoby, które utrudniają jej powrót na rynek pracy.

Postulaty Fundacji Panoptykon dotyczące profilowania pomocy dla osób bezrobotnych

Raport Fundacji Panoptykon: Profiling the Unemployed in Poland: Social and Political Implications of Algorithmic Decision Making [PDF, 4,43 MB]