Monitorujemy wybory Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych

3 grudnia Sejm odwołał dr. Wojciecha Wiewiórowskiego z funkcji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO). Gdy zgodę na odwołanie wyrazi Senat, rozpocznie się formalna procedura wyboru nowego GIODO. Helsińska Fundacja Praw Człowieka, INPRIS – Instytut Prawa i Społeczeństwa oraz Fundacja Panoptykon prowadzą monitoring tego procesu. Chcemy, by powołanie nowego inspektora przebiegło w sposób możliwie najbardziej transparentny, a opinia publiczna mogła poznać osoby aspirujące do tego, by przez najbliższe 4 lata chronić nasze dane osobowe. W ramach działań koalicji planujemy zorganizować m.in. otwarte spotkanie z kandydatami.

Celem działań koalicji jest włączenie opinii publicznej w proces wyboru GIODO – jako że jest to główny organ państwowy odpowiedzialny za ochronę danych osobowych obywateli. Urząd ten powinna piastować osoba wyróżniająca się nie tylko szeroką wiedzą prawniczą, ale i wysokim autorytetem moralnym. Powinna to być również osoba dysponująca wiedzą i doświadczeniem z zakresu ochrony danych osobowych, w tym także znajomością wyzwań wynikających z rozwoju społeczeństwa informacyjnego.

Kandydata na stanowisko GIODO może zgłosić Marszałek Sejmu albo grupa co najmniej 35 posłów – mają na to 21 dni od odwołania Wiewiórowskiego. Sejm podjął stosowną uchwałę 3 grudnia, musi ją jeszcze zaakceptować Senat, co nastąpi najprawdopodobniej na jego najbliższym posiedzeniu – w dniach 17-19 grudnia.

Wystąpiliśmy dziś do Marszałka i klubów poselskich z prośbą o niezwlekanie z przedstawianiem swoich kandydatów do ostatniego dnia, a także o poinformowanie nas o tym, kogo zgłosili. Dzięki temu będziemy mogli podjąć dalsze działania: planujemy wysłać kandydatom kwestionariusz, w którym zapytamy o ich doświadczenie zawodowe, wiedzę i kompetencje; następnie chcemy zorganizować otwarte spotkanie z ich udziałem. W ten sposób przedstawimy opinii publicznej sylwetki kandydatów.

W praktyce GIODO zajmuje się egzekwowaniem obowiązującego prawa o ochronie danych osobowych (przeprowadza kontrole, rejestruje zbiory danych, może nakazać zmianę sposobu przetwarzania danych, wyraża zgodę na transfery danych poza UE itp.) oraz rozpatruje indywidualne skargi. Inspektor ma również wpływ na kształt prawa chroniącego nasze dane osobowe, opiniuje bowiem akty prawne. W misji GIODO mieszczą się również akcje edukacyjne i uświadamiające w sferze ochrony danych osobowych.

Od 2010 r. funkcję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych pełnił Wojciech Wiewiórowski. W lipcu tego roku parlament wybrał go na drugą 4-letnią kadencję. Jednak ze względu na objęcie stanowiska zastępcy Europejskiego Inspektora Ochrony Danych złożył on rezygnację. Jego następcę parlament wybierze w styczniu.

Wojciech Klicki

Listy wysłane przez koalicję do klubów parlamentarnych i marszałka