Artykuł 25.03.2011 4 min. czytania Tekst W związku z wczorajszymi komentarzami w mediach (m.in. Gazeta.pl, Wirtualna Polska, Polskie Radio) na temat ustawy o ochronie informacji niejawnych i ankiet bezpieczeństwa osobowego, w których cytowana jest wyjęta z kontekstu wypowiedź Fundacji Panoptykon, prostujemy i wyjaśniamy nasze stanowisko. Fundacja Panoptykon w żadnym razie nie twierdzi, że sam pomysł na ankietę bezpieczeństwa osobowego, którą muszą wypełniać osoby ubiegające się o dostęp do informacji niejawnych, to „skandal” i „naruszenie prawa do prywatności”. W interesie bezpieczeństwa państwa leży zweryfikowanie wiarygodności i postaw etycznych osób, które mają mieć dostęp do tajemnic państwowych. Ograniczenie prywatności ze względu na konieczność takiej weryfikacji jest, co do zasady, zrozumiałe i uzasadnione na gruncie Konstytucji. Jednak, w naszej opinii, ograniczenia prywatności wynikające z ustawy o ochronie informacji niejawnych i treści ankiety bezpieczeństwa osobowego są nieproporcjonalne. O ile w przypadku dostępu do informacji opatrzonych klauzulą „tajne” i „ściśle tajne” zweryfikowanie wszelkich możliwych powiązań i zależności, także osobistych, osoby starającej się o jego uzyskanie jest uzasadnione, o tyle w przypadku dostępu do informacji o niższych klauzulach poufności ("zastrzeżone" i "poufne") budzi poważne wątpliwości. Problemem nie zatem jest samo istnienie ankiety bezpieczeństwa osobowego, tylko fakt, że te same – niezwykle wrażliwe - informacje o osobie są zbierane bez względu na to, jaki stopień dopuszczenia do informacji niejawnej jest przedmiotem jej wniosku. Tym samym, obowiązek podania bardzo szczegółowych informacji – dotyczących nie tylko sytuacji majątkowej, ale także stosunków małżeńskich i pozamałżeńskich, nałogów, podróży czy przypadków upicia się – dotyczy tysięcy urzędników w całej Polsce. Ankiety z takimi pytaniami dostali nie tylko posłowie czy wysocy urzędnicy ministerialni, ale i pracownicy niższego szczebla: na przykład pracujący w kancelariach tajnych urzędów miast, sądach, czy urzędach skarbowych. Problem ze stosowaniem ustawy o ochronie informacji niejawnych ma podłoże systemowe: nie chodzi o jeden element, jakim jest ankieta bezpieczeństwa osobowego, ale o ogólną filozofię „tajnego państwa” i generowanie ogromnej ilości zastrzeżonych, poufnych i tajnych informacji, do obsługi których potrzebujemy tysięcy zweryfikowanych urzędników. Przemyślenia wymagają kwestie zasadnicze: zasady nadawania klauzul poufności, możliwość zweryfikowania, czy odpowiednie klauzule zostały nadane zasadnie i zasady przyznawania dostępu do informacji poufnej. Nowa ustawa z 2010 r. była krokiem w dobrym kierunku, jednak nie zlikwidowała wszystkich problemów i wątpliwości. Warto zatem, żeby media zgłębiły tę problematykę w sposób bardziej kompleksowy. Pierwsze kroki na tym polu zrobił już Piotr Pytlakowski w materiale „Gęba na kłódkę” (Polityka, 6 listopada 2010). Katarzyna Szymielewicz Autorka Temat służby bezpieczeństwo Poprzedni Następny Newsletter Otrzymuj informacje o działalności Fundacji Twoje dane przetwarza Fundacja Panoptykon w celu promowania działalności statutowej, analizy skuteczności podejmowanych działań i ewentualnej personalizacji komunikacji. Możesz zrezygnować z subskrypcji listy i zażądać usunięcia swojego adresu e-mail. Więcej informacji o tym, jak przetwarzamy twoje dane i jakie jeszcze prawa ci przysługują, w Polityce prywatności. Zapisz się Zapisz się Akceptuję Regulamin usługi Leave this field blank Zobacz także Artykuł Inwigilacja pod kontrolą? Zacznijmy od informacji dla inwigilowanych Kilka dni temu osoby w różnych miejscach Warszawy odebrały listy z powiadomieniem, że zostały poddane kontroli operacyjnej. Jednak „Agencja Bezpieczeństwa Narodowego”, która podpisała się pod listem, nie istnieje – podobnie jak wskazane w powiadomieniu „Sąd Wojewódzki w Warszawie” i „ustawa z 1… 31.03.2021 Tekst Artykuł NIK kontroluje służby specjalne. Komentarz Panoptykonu NIK skontrolowała służby specjalne. Wnioski z jej raportu nie zaskakują. Pokazują za to czarno na białym, jakie wyzwania rodzi brak realnej kontroli nad poczynaniami służb. 21.03.2024 Tekst Artykuł Inwigilacja w Polsce: mamy prawo być informowani, ale nie mamy jak z niego skorzystać Obywatelka ma prawo wiedzieć, czy była inwigilowana, a nieudzielenie jej tej informacji narusza jej prawa. Ale jednocześnie, ponieważ polskie przepisy nie przewidują ścieżki, która umożliwiałaby udzielenie jej tej informacji, władze, które tego nie zrobiły, nie złamały prawa. 23.10.2024 Tekst