Zmiana prawa telekomunikacyjnego - opinia Fundacji PANOPTYKON

Fundacja PANOPTYKON przedstawiła Ministerstwu Administracji i Cyfryzacji swoją opinię na temat projektu nowelizacji Prawa telekomunikacyjnego. Najważniejsze zmiany to: skrócenie okresu retencji (czyli obowiązkowego przechowywania danych telekomunikacyjnych dla celów bezpieczeństwa) z 24 do 12 miesięcy, zagwarantowanie użytkownikom prawa sprzeciwu wobec serwowanych im plików cookie i nałożenie na firmy obowiązku informowania o niebezpiecznych wyciekach danych osobowych.

Tylko zmiany dotyczące retencji są nowe. O pozostałych pisaliśmy już w sierpniu zeszłego roku. Teraz Ministerstwo "dorzuciło" tylko skrócenie okresu retencji z 24 do 12 miesięcy.

Zmiana ta jest ruchem w dobrym kierunku, ale zdecydowanie niewystarczającym. To tylko niewielki element większego problemu. Regulacje dotyczące retencji danych oraz zasad dostępu do nich wymagają gruntownej analizy i przebudowy. Trzeba się zmierzyć z kilkunastoma „ustawami kompetencyjnymi”, czyli przepisami, które regulują sposób korzystania z tych danych przez poszczególne służby.

Oto nierozwiązane dotychczas problemy:

• zdefiniowanie katalogu przestępstw, w związku z którymi służby będą mogły korzystać z retencji (obecnie mogą robić to nie tylko w przypadku wszystkich przestępstw, ale również w celach prewencyjnych);
• ograniczenie kategorii danych, jakie są przechowywane (czy dla walki z przestępczością wszystkie dane – długość rozmowy, miejsce, gdzie znajdują się rozmówcy są równie potrzebne?);
• ograniczenie kręgu podmiotów uprawnionych do dostępu do danych (tylko wymienimy: Policja, Straż Graniczna, kontrola skarbowa, Żandarmeria Wojskowa, Agencja Bezpieczeństwa Wywiadu, Agencja Wywiadu, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Służba Kontrwywiadu Wojskowego, Służba Wywiadu Wojskowego…);
• wprowadzenie zewnętrznej kontroli nad dostępem do danych (obecnie sięganie po dane retencyjne to „wewnętrzna sprawa” służby);
• wprowadzenie obowiązku informacyjnego względem inwigilowanej osoby o czynnościach kontrolnych po ich zakończeniu (służby nie tylko nie mają zewnętrznego „kontrolera”, ale też nie muszą informować o swoich działaniach inwigilowanych osób).

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji zapowiada, że skrócenie okresu retencji do 12 miesięcy to dopiero początek zmian. Jak widać, jest wiele rzeczy ich wymagających…

Opinia Fundacji PANOPTYKON [PDF]

Szerzej o projekcie pisaliśmy w artykule: MAiC w ofensywie: nowe Prawo telekomunikacyjne i nowe przepisy o retencji danych. Co my na to?