Czego dotyczy ustawa „antyterrorystyczna”?

Prace nad ustawą antyterrorystyczną potrwają jeszcze kilka tygodni, warto więc przyjrzeć się jej w szczegółach, gdzie – jak powszechnie wiadomo – często tkwi diabeł. Czego więc tak naprawdę dotyczy ustawa? W założeniu – przeciwdziałania terroryzmowi: zgodnie z projektem ABW ma odpowiadać za zapobieganie zdarzeniom o charakterze terrorystycznym. Wzięliśmy je pod lupę.

Co to są zdarzenia o charakterze terrorystycznym? Zgodnie z ustawą należy przez to rozumieć „sytuację, co do której istnieje podejrzenie, że powstała na skutek przestępstwa o charakterze terrorystycznym lub zagrożenie zaistnienia takiego czynu”. Przestępstwo o charakterze terrorystycznym to czyn zabroniony karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 3 lata (dotychczas było to 5 lat), popełniony w określonym w Kodeksie karnym celu, m.in. zastraszenia grupy ludzi lub zmuszenia organu władzy publicznej do podjęcia lub zaniechania działań. To bardzo szeroka definicja, obejmująca wiele przestępstw niekojarzących się z terroryzmem, nie zamyka ona jednak sprawy.

Zgodnie z projektem ustawy „antyterrorystycznej” minister spraw wewnętrznych w drodze rozporządzenia (jego projekt załączono) określa katalog takich zdarzeń. Co znalazło się w tym katalogu? Poza punktami oczywistymi, takimi jak ataki na polskich żołnierzy oraz wojska sojusznicze czy sygnały o zagrożeniu atakiem terrorystycznym w innych krajach – możemy w nim znaleźć także m.in. następujące sytuacje:

• informacja o zawieraniu fikcyjnych małżeństw przez cudzoziemców pochodzących z państw podwyższonego ryzyka;
• informacja o zamiarze odbycia przez cudzoziemca z kraju podwyższonego ryzyka stażu naukowego lub podjęcia studiów w Polsce;
• informacje na temat planów utworzenia w naszym kraju uczelni islamskich;
• wizyty w polskich zakładach penitencjarnych islamskich duchownych bądź przedstawicieli organizacji zrzeszających osoby tego wyznania;
• ujawnienie podczas kontroli bagażowej dokumentów tożsamości, wniosków i fotografii paszportowych, które nie należą do właściciela bagażu.

Trudno powiedzieć, jakie znaczenie ma ten katalog i czy będzie on podstawą dla Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego do podejmowania przewidzianych ustawą działań. Nie jest to jednak wykluczone, bo większość działań Agencji wymyka się jakiejkolwiek kontroli. A ustawowym zadaniem ABW będzie przeciwdziałanie zdarzeniom o charakterze terrorystycznym i w związku z nimi ABW będzie mogła m.in. sięgać do wszystkich rejestrów publicznych czy żądać blokowania stron internetowych. Wystąpienie zdarzenia o charakterze terrorystycznym może być też podstawą do podwyższenia stopnia alarmowego i w konsekwencji – zakazu odbywania zgromadzeń.

W planowanym rozporządzeniu uderza utożsamianie islamu z zagrożeniem, ale też pewna absurdalność: czas wyjąć z portfela zdjęcie paszportowe partnera/partnerki lub dziecka?

Wojciech Klicki