Artykuł 10.02.2011 4 min. czytania Tekst Publikujemy pierwsze - bardziej szczegółowe - dane na temat tego, jakie służby i jak często pytają o dane retencyjne obywateli. Niestety, tylko dla niespełna 50% zapytań. Pełnego obrazu nie ma nikt, nawet Minister Cichocki – sekretarz kolegium ds. służb specjalnych, osoba najbardziej w kraju uprawniona, aby rozliczać służby. Po kilku miesiącach korespondencji z poszczególnymi służbami i spotkaniu z Ministrem Cichockim, który zaprezentował nam wyniki swojego „śledztwa” wiemy przede wszystkim, jak wiele nie wiemy. O tym, że mamy w Polsce problem z niekontrolowaną ilością „sprawdzeń”, jakich za pośrednictwem operatorów telekomunikacyjnych dokonują na obywatelach sądy, prokuratura, policja i służby specjalne, pisaliśmy już wielokrotnie. Atmosfera w mediach podgrzała się po publikacji Gazety Wyborczej, która ujawniła zbiorcze dane, jakie otrzymaliśmy z Urzędu Komunikacji Elektronicznej, na temat ilości zapytań o dane retencyjne zrealizowanych przez operatorów w 2009 r. Na nagłówkach pojawiło się hasło „milion billingów”. Nikt jednak wówczas nie wiedział, co dokładnie kryje ta liczba: kto pyta, o co pyta, ani w związku z jakimi postępowaniami. Ta niewiedza zaniepokoiła nie tylko nas i Rzecznik Praw Obywatelskich, która zorganizowała debatę publiczną na temat retencji. Wreszcie, sprawą zainteresował się Premier, zlecając Ministrowi Cichockiemu przyjrzenie się szczegółowym statystykom. Od tamtych wydarzeń na przełomie listopada i grudnia Fundacja Panoptykon cierpliwie zadawała – w trybie dostępu do informacji publicznej – poszczególnym instytucjom szczegółowe pytania o korzystanie z retencji danych. Pytaliśmy o liczbę żądań o udostępnienie danych telekomunikacyjnych w 2009 r. oraz o to, czy dana instytucja korzysta z danych telekomunikacyjnych udostępnianych za pośrednictwem sieci telekomunikacyjnej, czyli tzw. interfejsu (przykładowy wniosek). W tym samym czasie Minister Cichocki również pytał, i zapewne dostawał odpowiedzi w nieco szybszym tempie i z wyraźnie lepszym rezultatem. Nam odpisały, podając konkretne dane, tylko Straż Graniczna i Żandarmeria Wojskowa. Na odpowiedź ABW wciąż czekamy – w styczniu otrzymaliśmy prośbę o przedstawienie „uzasadnionego interesu publicznego, który jest podstawą wnioskowania o udostępnienie informacji przetworzonej”, na którą odpowiedzieliśmy, ale termin realizacji wniosku został tym samym przesunięty. O przedłużeniu terminu o kolejne dwa miesiące poinformowała nas także Służba Kontrwywiadu Wojskowego. Powody przedłużenia nie są dla nas ani jasne ani zrozumiałe, ponieważ obydwie służby już co najmniej miesiąc temu opracowały te same dane dla Ministra Cichockiego. Kategoryczne decyzje odmowne już dostaliśmy od Ministerstwa Finansów (Kontroli Skarbowej), Komendy Głównej Policji i Centralnego Biura Antykorupcyjnego - powołujące się na to, że żądana informacja „nie jest informacją publiczną”. Chodzi oczywiście o to, że dotyczy pracy operacyjnej służb, a zatem musi pozostać niejawna. Warto zauważyć, że CBA odmówiło odpowiedzi na nasz wniosek, podczas gdy na pytanie ministra udzieliło odpowiedzi nie objętej klauzulą tajności. Najwyraźniej, są informacje, które Anie są ani „publiczne” ani tajne. Logika, jaka rządzi udostępnianiem danych na temat pracy służb w Polsce wydaje nam się wysoce niespójna. Argument „z tajności”, na który powołują się niektóre służby, podważa i fakt podania analogicznej informacji przez inne instytucje i to, że na poziomie zbiorczym dane na temat ilości zapytań retencyjnych są nie tylko jawne, ale oficjalną drogą przekazywane do Brukseli i przez Komisję Europejską publikowane na stronie internetowej. Dlatego też planujemy poddać to rozumowanie kontroli sądowej, w trybie odwołania od decyzji administracyjnej. Perypetie z walką o otwarte formaty odpowiedzi lub przynajmniej przesyłanie ich w formie elektronicznej, zasługują na osobne opracowanie. Tymczasem warto przyjrzeć się liczbom. Według danych, jakie przekazał nam Minister Cichocki, ponad połowa zapytań o dane retencyjne zlewa się w jedną masę ze względu na brak szczegółowych danych: 56% z owego „miliona” to zapytania kierowane przez sądy, prokuratury i policję. Dopóki nie znajdzie się argument lub instrument prawny przełamujący klauzulę tajności, nie dowiemy się w jakich proporcjach ani czego te zapytania rzeczywiście dotyczyły. Pozostałe pół miliona dzieli się w następujących proporcjach: Straż Graniczna - 15%; Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego - 13%, CBA - 4%, Służba Kontrwywiadu Wojskowego - 11%. Bardzo ważne jest zrozumienie, czego dotyczyły zapytania poszczególnych służb. Wciąż czekamy na szczegółowe zestawienie od Ministra Cichockiego, jednak już z rozmowy i zaprezentowanych na spotkaniu wykresów wiemy (w odniesieniu do tych służb, które statystyki ujawniły), że od połowy do dwóch trzecich zapytań dotyczy tzw. ustaleń abonenckich, czyli sprawdzenia kto jest właścicielem numeru lub adresu IP. Tym samym o wiele bardziej ingerujące w prywatność „sprawdzenia” danych lokalizacyjnych i bilingów stanowią mniejszość. Z tym istotnym zastrzeżeniem, że w przypadku Straży Granicznej zapytania o lokalizację telefonu i bilingi stanowią większość. Dane retencyjne poddamy dalszej analizie, jak tylko otrzymamy zapowiadane przez Ministra Cichockiego szczegółowe opracowanie na ten temat, przygotowane przez jego zespół.Powinno się to wydarzyć do 15 lutego. Szczegółowe zestawienie odpowiedzi, jakie uzyskaliśmy, publikujemy w załączonej tabeli. Katarzyna Szymielewicz Autorka Linki i dokumenty Retencja - tabela zbiorcza.pdf95.1 KBpdf Policja_wniosek informacja publ retencja_9.12.2010.pdf328.87 KBpdf Retencja_-_tabela_zbiorcza_0.pdf190.45 KBpdf Temat służby retencja danych Poprzedni Następny Newsletter Otrzymuj informacje o działalności Fundacji Twoje dane przetwarza Fundacja Panoptykon w celu promowania działalności statutowej, analizy skuteczności podejmowanych działań i ewentualnej personalizacji komunikacji. Możesz zrezygnować z subskrypcji listy i zażądać usunięcia swojego adresu e-mail. Więcej informacji o tym, jak przetwarzamy twoje dane i jakie jeszcze prawa ci przysługują, w Polityce prywatności. Zapisz się Zapisz się Akceptuję Regulamin usługi Leave this field blank Zobacz także Artykuł Pytamy ABW, jak często inwigiluje bez zgody sądu ABW może inwigilować cudzoziemców bez zgody sądu, jeżeli podejrzewa ich o szpiegostwo lub prowadzenie działalności terrorystycznej. Spytaliśmy Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, ile razy w ciągu ostatnich siedmiu lat skorzystał z tego uprawnienia. 12.02.2024 Tekst Podcast Co ma rzecznik do technologii? Rozmowa z dr. hab. Adamem Bodnarem Nowe technologie w rękach służb, cenzura w Internecie ramy prawne dla sztucznej inteligencji… Rozwój technologii przynosi coraz to nowe wyzwania dla praw człowieka. Jaka jest rola Rzecznika Praw Obywatelskich w dialogu między obywatelem/obywatelką, państwem i wielkimi korporacjami? Na jakich… 11.02.2021 Dźwięk Artykuł SKW: Niejawność na szkodę państwa Służba Kontrwywiadu Wojskowego, zamiast z otwartą przyłbicą spierać się z nami o granice jawności działań służb specjalnych, po raz kolejny ucieka się do wykorzystywania kruczków prawnych. Tym razem chodzi o ujawnienie liczby pobranych przez Służbę w 2015 r. 12.04.2019 Tekst